To pytanie wraca w każdej ankiecie po szkoleniu pierwszopomocowym. Statyczna i dynamiczna wyglądają niemal identycznie — różnica jest w środku oplotu i w tym, jak lina się zachowuje pod obciążeniem.
Lina dynamiczna — pochłania upadek
Lina dynamiczna ma rdzeń skonstruowany tak, żeby pod obciążeniem rozciągnąć się i pochłonąć energię upadku. Norma EN 892 wymaga, żeby przy standardowym teście (czynnik upadku 1.77, masa 80 kg) szczytowe obciążenie nie przekroczyło 12 kN.
Praktycznie to znaczy: jeśli wspinacz odpadnie i zatrzymuje go lina, to lina pracuje jak amortyzator — wydłuża się o 30–40% i rozkłada uderzenie w czasie. Bez tego rozciągnięcia kręgosłup raczej nie wytrzymałby.
Lina statyczna — minimalne wydłużenie
Lina statyczna (EN 1891 typ A lub B) ma rdzeń zaprojektowany tak, żeby się NIE rozciągać. Maksymalne wydłużenie statyczne to 5%. Dzięki temu można po niej wchodzić, zjeżdżać, asekurować w dostępie linowym — bez tego ciągłego „bujania”, które jest nie do przyjęcia w pracy na wysokości.
Cena: lina statyczna nie wybacza upadku. Czynnik upadku 1 dla liny EN 1891 wygeneruje obciążenie znacznie powyżej 12 kN — czyli powyżej granicy bezpiecznej dla człowieka.
Kiedy używamy której?
- Lina dynamiczna — wspinaczka skałkowa, lodowa, alpinizm górski, wszędzie tam, gdzie spodziewamy się upadku z lotem.
- Lina statyczna typ A — pełnowartościowa lina do dostępu linowego, asekuracji w pracach na wysokości, ratownictwa.
- Lina statyczna typ B — wersja „lżejsza”, do zastosowań pomocniczych, niższe wymagania wytrzymałościowe.
Co inspektor sprawdza na linie?
Niezależnie od typu, lina przechodzi tę samą procedurę:
- Oględziny oplotu — przetarcia, sploty włókien, ślady rozpuszczalnika, zmiany kolorystyki.
- Macanie rdzenia — czy w środku liny nie pojawiły się „kości” lub „guzy”, świadczące o lokalnym zniszczeniu rdzenia.
- Pomiar długości użytkowej — porównanie z długością nominalną.
- Sprawdzenie oznakowania — naszywki końcowej, taśmy identyfikacyjnej, czytelności daty produkcji.
